1991 - konsola Atari Panther

Atari Panther była 32-bitym projektem konsoli, która początkowo miała wejść do produkcji zamiast Jaguara. Została zaprojektowana przez zespół Flare Technology, wcześniejszych projektantów w firmie Sinclair. Miała wejść do sprzedaży w 1991 roku, ale szefostwo Atari Corp. zadecydowało o przerwaniu projektu i kontynuowaniu rozwoju i wdrażania modelu Atari Jaguar.

Sercem konsoli był procesor Motorola 68000 16 MHz, specjalizowany układ Panther chip dźwiękowy firmy Ensoniq - Otis, dający 32 niezależne kanały. konsola mogła wyświetlić 8,192 kolorów z 18-bitowej palety 262,144 kolorów. Nie powstał żaden prototyp rzeczywistej konsoli, jedynie egzemplarze deweloperskie.

Powstały 2 gry dla Atari Panter: Crescent Galaxy and Raiden. Obydwie wydano później na Atari Jaguar. Również Cybermorph, dołączany w zestawie z Atari Jaguar, był początkowo gotowy dla Atari Panther, ale został przeniesiony na Jaguara jako port.

30 lat Pac-Mana - najpopularniejszej gry na świecie

Pac-Man, kultowa gra zręcznościowa (w Japonii Puck-Man), stworzona przez firmę Namco, obchodzi w 2010 roku 30 lat.

Początkowo gra została wydana na automaty arkadowe, stopniowo była konwertowana na platformy: Atari, Commodore 64, Sega, Nintendo i inne, a później również na PC-ty.

Dla przypomnienia: gracz kieruje tytułowym Pac-Manem, przypominającym żółtą kulkę lub pizzę widzianą z góry, poprzez labirynt, zjadając po drodze małe kulki i będąc gonionym przez ich groźnych strażników ;-) (różowego - Pinky, błękitnego - Inky, czerwonego - Blinky i pomarańczowego - Clyde). Na planszy znajdują się również większe kulki, które na krótki czas odstraszają przeciwników i pozwalają na ich zjedzenie przez Pac-Mana. Co pewien czas na środku planszy pojawia się bonusowy owoc, za zjedzenie którego przyznawana jest dodatkowa premia punktów.

Z Wikipedii: Rekord świata w tej grze, który jest nie do pobicia (ze względu na błąd w programie uniemożliwiający dalszą rozgrywkę), gdyż stanowi maksymalną liczbę osiągalnych punktów, ustanowił 3 lipca 1999 Billy Mitchell. Wynosi on 3,333,360 punktów (wszystkie 255 plansz). Dokonał tego w ciągu 6 godzin. Podczas bicia rekordu Pac-Man zjadł wszystkie kulki, specjalne kulki, wszystkie przestraszone duszki i premie w postaci owoców. Nie stracił przy tym ani jednego życia.

Skarbnica wiedzy o komputerach Atari po polsku

Prawdziwą skarbnicą wiedzy o komputerach Atari, swego czasu bardzo popularnych w polskich domach, jest Atarionline.pl.
Z łezką w oku można obejrzeć tam recenzje starych gier, poczytać klasyczne czasopisma typu Bajtek i Komputer, zapoznać się z najnowszymi rozszerzeniami sprzętowymi, poznać najnowsze dema, gry i programy pisane przez prawdziwych fanów tej marki, i wiele innych...

Najlepiej sprzedające się gry na konsolę Atari 2600

Poniżej lista gier na tę kultową konsolę, które sprzedano w nakładzie ponad 1 mln sztuk:
* Pac-Man (7 milion) - klasyk nad klasykami
* Pitfall! (4 miliony) - w lewo lub w prawo i skok
* Missile Command (2.5 miliona) - obrona bazy przed nadlatującymi pociskami
* Demon Attack (2 miliony) - gra warta zobaczenia, naprawdę
* E.T. the Extra-Terrestrial (1.5 miliona) - i ten tytuł niby doprowadził do kryzysu na rynku gier?
* Adventure (1 milion) - gra ma do dziś wielu fanów przygodówek
* Cosmic Ark (1 milion) - warto zobaczyć tę grafikę
* Kaboom! (1 milion) - podkładanie bomb przez szalonego bombiarza
* Megamania (1 milion) - po prostu strzelanina
* River Raid (1 milion) - mój faworyt, szczególnie w późniejszej wersji na Atari XL/XE
* Space Invaders (1 milion) - niekończąca się zabawa w eksterminację obcych

Atari Flashback 2 - powtórne narodziny Atari 2600 (VCS)

Kultowa konsola Atari 2600 doczekała się po 30 latach od rozpoczęcia produkcji kilku uwspółcześnionych wersji. Najpopularniejsza z nich - Atari Flashback 2, dzięki dużej dostępności na rynku, doczekała się nawet modernizacji, umożliwiających korzystnie w niej z oryginalnych gier na kartridżach. Zapraszam na stronę:

http://www.tabajara-labs.com.br/videogames/atari/hack_flashback2/
Warto zobaczyć, co można wyczarować z teoretycznie zamkniętej konstrukcji.

Gra E.T. dla Atari 2600

Słynna gra E.T. dla Atari 2600, która dzięki rewelacyjnej "jakości" pogrążyła do reszty rynek gier wideo, do dnia dzisiejszego sprzedała się w ponad 1,5 mln egzemplarzy, przebijając nawet nieśmiertelne Space Invaders (tylko milion sprzedanych kopii)!

1989 - komputer Atari Portfolio

Każdemu wiernemu użytkownikowi Atari nazwa Portfolio jest dobrze znana. Atari Portfolio to niewielkie, niepozorne urządzenie, kompatybilne z IBM PC, o sporych możliwościach. Kochane przez swoich fanów i nadal popularne na rynku komputerów używanych.
Komputer został zaprojektowany przez firmę Distributed Information Processing of Guildford z Wielkiej Brytanii (DIP) pod nazwą Pocket PC. Firma Atari wykupiła licencję na ten produkt i zaczęła sprzedawać go pod nazwą Portfolio w 1989 roku, jako mobilny komputer PC dla wszystkich potrzebujących mocy PC-ta w kieszeni.
Komputer miał wielkość kasety wideo i mógł działać do 6 tygodni na jednym zestawie baterii. Maleństwo o pieszczotliwej nazwie "PoFo" było chlubą firmy Atari.
Komputer pracował pod systemem DIP-DOS 2.11 (kompatybilnym częściowo z MS-DOS 2.11). Ekran miał rozdzielczość 240x60 pikseli (w trybie tekstowym 40x8 znaków). Komputer miał 128 KB pamięci RAM (rozszerzalnej za pomocą niestandardowych kart do 1 MB), z której część - standardowo 32 KB - przeznaczona była na RAM-dysk C: oraz 256 KB pamięci ROM, w której znajdowały się - oprócz DOS-u - wbudowane aplikacje: edytor tekstów, arkusz kalkulacyjny (kompatybilny z Lotusem 1-2-3 v.1.0), kalendarz z alarmami, kalkulator, książka adresowa i program do wymiany danych ze stacjonarnym PC przez zewnętrzny moduł ze złączem Centronics.
Do komputera jest dostępnych wiele modułów i programów, włącznie z zewnętrzną stacją dyskietek i twardym dyskiem. Nadal jest to wartościowe urządzenie, szczególnie dla osób obeznanych z programowaniem i lubiących niezależność.
Od czasu do czasu ten sympatyczny komputerek można znaleźć na Allegro w atrakcyjnych cenach.

Dane techniczne:
CPU: Intel 80C88, 4.9512 MHz
RAM: 128 KB (do 1 MB)
ROM: 256 KB
Wyświetlacz: Supertwist LCD, monochromatyczny
Dźwięk: beeper
Zasilanie: Peryferia: karty RAM i ROM, napędy zewnętrzne, interfejsy: równoległy i szeregowy

1985 - komputer Atari 800XE

The Atari 800XE był ostatnim modelem 8-bitowym produkowanym przez Atari. W praktyce była to plyta zaczerpnięta z modelu 800XL zamknięta w obudowie identycznej jak 130XE. Był sprzedawany wyłączenie w krajach Europy centralnej i wschodniej, przede wszystkim w Niemczech i w Polsce.
Główną różnicą w stosunku do 800XL był układ FREDDIE, nowy układ zarządzający pamięcią, stosowany również w 65XE i udostępniający adresowanie do 128 KB RAM oraz lepsze współdzielenie pamięci RAM z układem graficznym ANTIC.
Komputer 800XE mógł być łatwo rozszerzony do 128 KB RAM, stosując dwa układy pamięciowe. Na rynku były też modele z klasyczną liczbą układów (8) i inna płytą główną. Układ złączy I/O jest identyczny jak w modelu 130XE. Niektóre z gier, działających wyłącznie na 130XE pracowało również na tym komputerze, choć nie działały już na 800XL.
Życie komputera Atari 800XE było krótkie. Firma przestała go produkować w niecały rok po wprowadzeniu do sprzedaży.

1985 - komputer Atari 65XEP / 65XEM

Ciekawe, prototypowe warianty modelu Atari 65XE, które od wersji podstawowej odróżniały:
- Atari 65XEM (z ang. XE Music) - zastosowano nowy, 8-kanałowy układ dźwiękowy o nazwie AMY. Oficjalna prezentacja modelu miała miejsce podczas letniej edycji targów elektroniki użytkowej CES w Las Vegas w 1985 roku. Nigdy nie trafiło do masowej produkcji podobno z powodu kłopotów z implementacją układu AMY na płycie Atari 65XE oraz z brakiem zdolnych programistów w tym zakresie. Sam układ również nie został później wykorzystany.
- 65XEP (z ang. XE Portable) miało być przenośną wersją komputera 65XE. Maszyna wyposażona była we wbudowaną stację dysków 3.5" 360 KB, malutki, zielony monitor o przekątnej 5 cali, zestaw baterii oraz odłączaną klawiaturę. Planowana cena detaliczna kształtowała się w okolicach 400 dolarów USA. Po raz pierwszy zaprezentowano go na targach CES w 1985 roku. Ten model również nie wszedł do produkcji, choć miał być konkurencją dla modelu Commodore SX-64. Prawdopodobnie komputer istnieje w jednym egzemplarzu.

Dane techniczne:
CPU: MOS 6502C 1.79 MHz
Koprocesory: GTIA (wideo), POKEY (dźwięk, I/O), ANTIC (wideo), FREDDY (pamięć)
RAM: 64 KB
ROM: 24 KB
Grafika: tekst - 5 trybów do 40 x 24, wideo - 11 trybów do 320 x 192
Kolory: wyświetlacz zielony, CRT (65XEP), 16 kolorów w 15 intensywnościach (65XEM)
Dźwięk: 4 kanały, 3.5 oktawy (65XEP), 8 kanałów, 11 oktaw (65XEM)
Cena planowana: poniżej 400 USD (65XEP), poniżej 200 USD (65XEM)

1990 - komputer Amstrad 464 / 6128 Plus (+)

Te modele Amstrada były następcami popularnej serii CPC - 464/664/6128. Amstrad próbował wydłużyć życie swoich 8-bitowych maszyn, które przegrywały konkurencję z konkurentami o klasę lepszymi (Amiga i Atari ST).
Amstrad wykonał kilka ważnych modyfikacji w konstrukcji elektrycznej, dlatego model
CPC 6128 Plus był w 95% zgodny z CPC 6128 (w systemach AMSDOS iCP/M 3.0).
Daodano kilka nowych funkcji sprzętowych: scrolling, zwiększona paleta kolorów, port kartridża, nowa klawiatura, inna obsługa układu dźwiękowego. To jednak nie pomogło w sukcesie rynkowym.
Adaptacją tych modeli była konsola GX 4000, która korzystała z tych samych programów, jednak wyłącznie w wersjach kartridżowych. Ona także nie przyjęła się na rynku.
W Polsce są to konstrukcje rzadkie, przez to poszukiwane przez hobbistów i kolekcjonerów.

Dane techniczne:
CPU: Zilog Z80A, 4 MHz
RAM: w 6128 plus: 128 KB, w 464 plus: 64 KB
ROM: 32 KB
Wideo: tekst - 20 x 25 w 16 kolorach, 40 x 25 w 4 kolorach, 80 x 25 w 2 kolorach; grafika - 160 x 200 w 16 kolorach, 320 x 200 w 4 kolorach, 640 x 200 w 2 kolorach; łącznie maks. 31 kolorów(16 + 15 dla spritów) z palety 4096
Dźwięk: 3 kanały stereo, 8 oktaw +1 generator szumu
OS: AMSDOS, CP/M 2.2 and CP/M +
Cena początkowa: CPC-6128 plus : cz-b. - 455 funtów (1990), kolor - 608 funtów (1990)

1979 (1982) - komputer Atari 400, Atari 800

Atari 400 i 800 były pierwszymi komputerami domowymi wykorzystującymi specjalizowane koprocesory do obsługi funkcji graficznych, podobnie jak w późniejszych modelach innego producenta: Commodore 64 i Amiga (zarówno Atari 400/800 jak Amiga zostały zaprojektowane przez Jaya Minera).
Miały wiele trybów graficznych, dużą paletę kolorów i dobre parametry dźwięku. Modele 400 i 800 różniły się następującymi elementami:
- klawiaturą (membranowa i normalna)
- liczą gniazd kartridży (1 kontra 2)
- pamięcią RAM (16 KB kontra 48 KB)
Pierwsza wersja Atari 400 miała tylko 8 KB pamięci RAM, co szybko poprawiono.
Atari 400 miał w firmie nazwę kodową "Candy".
Wielu użytkowników skarżyło się na kiepską jakość klawiatury w modelu 400, stąd na rynku pojawiło się wiele rozszerzeń sprzętowych zastępujących ją. Producent wyposażył zresztą porty dżojstika w komunikację dwukierunkową, dzięki czemu była możliwość sterowania komputerem urządzeń zewnętrznych.
Komputer miał dobry układ dźwiękowy POKEY. Dzięki niemu można było również realizować syntezę głodu. Sam układ uczestniczył również do generowania sygnałów dla potrzeb pamięci masowych.
Komputer był protoplastą słynnej rodziny XL i XE. Na Allegro można nabyć sprawne egzemplarze w cenie kilkuset złotych, choć o takie w stanie idealnym jest trudno.

Dane techniczne:

CPU: 6502, 1.79 Mhz
Koprocesory: ANTIC (wideo), CTIA / GTIA (wideo), POKEY (dźwięk, I/O), PIA 6810 (I/O)
RAM: 8 KB lub później 16 KB
ROM: 10 KB
Grafika: tekst 40 x 25, kilka trybów graficznych, maks: 320 x 192, 16 kolorów w 8 poziomach intensywności (lub 16 z układem GTIA zamiast CTIA)
Dźwięk, 4 kanały, 3.5 oktawy
SOUND 4 voices, 3.5 octaves
System: 400/800 OS w pamięci ROM
Cena poczatkowa: 500 USD (USA)

1983 - komputer Atari 1400 XL i 1450 XLD

Atari 1400 XL ma takie same podstawowe dane techniczne jak Atari 800/600 XL, za wyjątkiem kilku nowych cech:
- nowy układ FREDDY zastąpił dotychczasowe układy dyskretne i TTL do realizacji zarządzania pamięcią
- wbudowany syntetyzer dźwięku (Votrax SC-01)
- wbudowany modem (zgodny z Bell 103, 300 bodów)
- interpreter BASIC-a na kartridżu
W praktyce była to rozszerzona wersja komputerów Atari 600 XL and 800 XL, w pełni z nimi zgodna programowo i sprzętowo
Komputer nie znalazł się w sprzedaży, a istniejące egzemplarze są prototypami.
Maszyna funkcjonowała też w mediach pod innymi nazwami: Atari A1201, Atari 1200 XLD i Atari 1200 XLT.
Innym modelem zaanonsowanym w tym samym czasie był Atari 1450 XLD.
Różnił się on od modelu 1400 XL:
- inną obudową
- kontrolerem równoległym stacji dysków (znacznie szybsza praca niż interfejsu SIO)
- wbudowanymi: jedną lub dwoma stacjami dysków 5 1/4"
Ze względu na problemy z prawidłową pracą interfejsu równoległego model ten nie znalazł się nigdy w sprzedaży.

1982 - komputer Atari 1200 XL

Pierwszy model w nowej linii XL (skrót od eXtended Line), we wczesnych fazach projektu zwany kolejno Z800 i Sweet16.
Wprowadzeniem modelu 1200XL Atari próbowało stać się czołowym producentem komputerów 8-bitowych. 1200 XL pozwalał na uruchamiania większości programów napisanych dla poprzednich modeli - 400 i 800. Zbudowany był na bazie udoskonalonej wersji procesora Mostek 6502 - 6502C i wyposażony w pełne 64 KB pamięci RAM. Pozostawiono jedno złącze dla kartridży (pozostałe były niepotrzebne ze względu na rozbudowaną pamięć) oraz 2 wejścia dla manipulatorów. Dodatkowo 1200XL miał 4 programowane klawisze funkcyjne oraz klawisz HELP, wbudowane programy diagnostyczne oraz demonstracje graficzne w pamięci ROM, i bardzo dobrą klawiaturę (najlepszą wśród rodziny komputerów Atari. Nie miał niestety wbudowanego interpretera BASIC-a, jednak był on dostępny na kartridżu. System operacyjny został powiększony do 16 KB i był to znany z późniejszych modeli XL OS, jednak tu występował z pewnymi błędami i brakami.
Największe wady tego komputera, to dość duża niekompatybilność z programami dla małego Atari (rozwiązana częściowo poprzez translator dołączany później na dysku i dostępny w sprzedaży po 5 USD) oraz nowy port kartridży, utrudniający korzystanie ze starszych produkcji.
W Polsce komputer jest rarytasem kolekcjonerskim, bardzo rzadko goszczącym na Allegro. Łatwiej kupić sprawną maszynę na e-bay. Komputer był oficjalnie sprzedawany jedynie przez 4 miesiące i to wyłącznie na rynku amerykańskim i niedostępny w Europie.
Paradoksalnie wprowadzenie modelu 1200XL spowodowało znaczny wzrost sprzedaży starszego modelu Atari 800. Użytkownicy bali się kupić nowy komputer, aby nie mieć problemów z oprogramowaniem.
Atari wkrótce wprowadziło do sprzedaży modele 600XL i 800 XL, aby zatrzeć złe wrażenie na kupujących. Nowe modele były tańsze w produkcji, w pełni kompatybilne z całym oprogramowaniem, choć jakość ich wykonania była już nieco niższa.

Dane techniczne:
CPU: MOS 6502C, 1.79 MHz
Koprocesory: GTIA (wideo, sprity), POKEY (dźwięk, I/O), ANTIC (wideo)
RAM: 64 KB
ROM: 16 KB (8 KB Basic na kartridżu)
Grafika: tekst - 5 trybów maks. 40 x 24, min 20 x 12; grafika - 12 trybów, maks. 320 x 192 w 2 kolorach, maks. 16 kolorów w 16 odcieniach
Dźwięk: 4 kanały, 3.5 oktawy

1989 - konsola Atari Lynx

Zdjęcie pochodzi z serwisu http://www.allaboutsymbian.com/ i przedstawia konsolę Atari Lynx w porównaniu z telefonem-konsolą Nokia N-Gage

Uważa się że rok 1985 był tym, w którym narodził się pomysł na pierwszą na świecie kolorową, przenośną konsolę do gier wideo. W 1987 roku inżynierowie z firmy Epyx rozpoczęli opracowywanie nowej konsoli. Działający system został po raz pierwszy pokazany podczas zimowych targów CES w styczniu 1989. Niestety, jeszcze przed uruchomieniem produkcji, na skutek rosnących problemów finansowych, firma musiała przerwać prace przygotowawcze i dlatego zdecydowała się na pozyskanie pomocy z zewnątrz. Oferty współpracy zostały wysłane do wielu firm, w nadziei uzyskania partnerstwa finansowego. Jedną z tych firm było Nintendo, ofertę wysłano również do Atari, która przyjęła warunki. Osiągnięto porozumienie w którym Atari promowałby system na rynku, podczas gdy Epyx będzie dbać o rozwój oprogramowania.
System został ponownie pokazany na CES, tym razem latem 1989 roku, wraz z nową nazwą "Atari Portable Entertainment Color System", który został później zmieniony na "Lynx" - ryś. W tym samym czasie Nintendo zaprezentował Game Boy-a, który stanowił mocną konkurencję dla Lynx-a, chociaż Lynx był bardziej wydajny i miał kolorowy, podświetlany ekran. Z kolei Game boy był lżejszy i oszczędniejszy w zużyciu baterii. Ale prawdopodobnie główną różnicą marketingową była cena obu konsol. Game Boy-a wyceniono na 109 USD, natomiast Lynx był o 90 dolarów droższy, gdyż kosztował 199 USD. Za wspomniane 190 dolarów kupujący otrzymywał grę California Games, pokrowiec, kabel ComLynx oraz zasilacz (później zastąpiony sześcioma alkalicznymi bateriami - niższy koszt dla producenta, ale skarbonka dla kupujących) oraz oczywiście samą konsolę.
Oba systemy zostały wypuszczone na rynek w okresie przedświątecznym. Game Boy był produkowany w większych ilościach, przez co był łatwiej osiągalny w sklepach, no i dodatkowo znacznie tańszy.Atari straciło przez to wielu potencjalnych klientów. W rezultacie Game Boy stał się bardziej popularną konsolą w pierwszym sezonie na rynku. Później jego przewaga jeszcze się zwiększyła.
Ze względu na brak wsparcia firm trzecich dla Lynx-a, jego sprzedaż nigdy nie była spektakularna, nawet w 1990 roku. Rysiowi brakowało spektakularnych tytułów. Wyniki sprzedaży w 1991 roku były nieco lepsze ze względu na nową kampanię marketingową i wprowadzenie modelu Lynx II, który był mniejszy, tańszy i energooszczędniejszy. jednak wtedy na rynku pojawiła się Sega Game Gear, co oznaczało, że Lynx nie był już jedynym kolorowym systemem przenośnym na rynku. Lynx II poza kompletnie nowym wyglądem nie różnił się zbytnio od pierwotnego produktu – dodano gumowe obicia boków konsoli, lepszy ekran, gniazdo słuchawek stereofonicznych oraz ydłużono bowiem czas pracy na bateriach. Poza tym w pudełko zabrakło wymienionych wcześniej akcesoriów dodatkowych, co pozwoliło na ustalenie ceny na bardzo atrakcyjnym poziomie 99 dolarów amerykańskich.
Lynx często jest mylnie nazywany systemem 16-bitowym. Nie ma jednak 16-bitowego procesora głównego, jaki można znaleźć w prawdziwych w 16-bitowych konsolach Sega Mega Drive / Genesis lub Nintendo Super NES / Super Famicom, ale ma 16-bitowe procesory dodatkowe, których nie znajdziesz w innych systemach 8-bitowych (np. Nintendo Entertainment System / Famicom lub Sega Master System lub Nintendo Game Boy lub Sega Game Gear. Inną unikalną cechą rysia jest jego zdolność odtwarzania grafiki do góry nogami. Konsola ma dwie grupy przycisków A i B, można więc przełączać ją podczas gry naprzemiennej dwóch użytkowników o 180 stopni. Ciekawa funkcjonalność, ułatwiająca grę nap. osobom leworęcznym.
Ostatecznie Lynx został wypchnięty z rynku przez konkurencję. System miał ogromny potencjał i kilka świetnych gier, w tym kilka doskonałych przeniesień z systemów arcade. Niestety, dużo bogatszy Nintendo miał znacznie więcej pieniędzy do wydania na produkcję i marketing.
Po raz kolejny Atari zawiodło swoich fanów.

Dane techniczne:
wymiary Lynx II 23,5 cm x 10,8 cm x 5,08 cm, Lynx 27,3 cm x 10,8 cm x 3,81 cm
przekątna ekranu LCD: 3,5 cala
Mikey (16-bitowy procesor, 16 MHz) składający się z:
* mikroprocesora 65C02 o taktowaniu do 4 MHz,
* mikroprocesora dźwiękowego zapewniającego 4-kanałowy dźwięk, 8-bitowy DAC dla każdego kanału
* sterownika DMA dla wyświetlacza LCD (paleta 4096 kolorów, przy 16 kolorach w jednej linii)
* sterownika przerwań
* układu UART (ComLynx)
* 512 bajtów pamięci inicjującej kartridże,
Suzy (16-bitowy procesor, 16 MHz) składający się z:
* BLiTTER-a - sprzętowego akceleratora grafiki 2D
* silnika graficznego,
* koprocesora matematycznego
kartridż z grami - pojemność nominalna 256 KB (czasami 128 lub 512 KB), maks. 2 MB
czas życia zestawu baterii - do 20 godzin

1993 - konsola Atari Jaguar

Po niezbyt miło przyjętych na rynku konsolach 8-bitowych 5200 i 7800 Atari postanowiło "przeskoczyć" od razu dwie generacje konsol (16 i 32 bitową) i opracować równocześnie dwie konsole ( 32-bitowego Panthera i i 64-bitowego Jaguara). Prace nad drugim urządzeniem postępowały o wiele szybciej, niż się spodziewano, więc Atari zadecydowało o zamknięciu projektu Panther (istnieją tylko egzemplarze prototypowe) i skoncentrowało się na bardziej obiecującej technice 64-bitowej. W 1993 ogłoszono rynkowy debiut 64-bitowego Jaguara (w zasadzie pseudo 64-bitowego, bo tylko wybrane elementy systemu miały taki tryb pracy).
Zapowiedzi, jak również oczekiwania potencjalnej klienteli były ogromne. Atari zapewniało o tym, że nad grami pracuje mnóstwo firm. Wszyscy niemal rozpływali się w zachwytach nad teoretyczną specyfikacją konsoli. Tom, to 64-bitowy procesor RISC zajmujący się grafiką i dysponujący mocą 26,5 MIPS. Sprzętowo można było uzyskać wiele efektów 2D i 3D, min. scrolling ekranu, nakładanie tekstur na dwu- i trójwymiarowe obiekty,skalowanie, obracanie, zniekształcanie oraz pochylanie sprajtów 2D i innych obiektów,cieniowanie oraz oświetlanie obiektów (z jednego lub wielu źródeł światła), przezroczystość. Tom miał renderować do 850 milionów pojedynczych pikseli w ciągu sekundy, przy wyświetlaniu 24-bitowych pikseli wydajność spadała do 35 milionów, w przypadku 32-bitowego koloru do 26 milionów. Rozdzielczość ekranu można było ustalić programowo i zawierała się ona w przedziale 160-800 pikseli w linii. Układ Jerry był specjalizowanym procesorem DSP zbudowanym również w architekturze RISC. Całość (dwa procesory zarządzające - Tom i Jerry) dopełniała 16-bitowa jednostka CPU Motorola 68000 pracująca z zegarem 13,3 MHz.
Produkcją Jaguarów zajęła się znana wszystkim firma IBM.

Jedną z przyczyn porażki rynkowej konsoli był fakt zdecydowania się na kartridże jako nośnik gier (powód podobnie jak w Nintendo 64). Mimo stosowania dosyć wydajnej kompresji (cartridge mieścił do 6 MB danych) większość gier korzystających z imponujących możliwości Jaguara po prostu był mocno obcięta z funkcji. Dlatego też wiele gier było po prostu poprawionymi wersjami wcześniejszych hitów - a nie tego oczekiwał rynek. Warto nadmienić, że we wspomnianym okresie na rynku królowały na rynku Sega MegaDrive i Nintendo SNES ze swoimi 16-bitowymi konsolami o sporych możliwościach. Każdy użytkownik, który musiał korzystać z manipulatora dołączanego do konsoli od czasu do czasu na pewno przeklinał to rozwiązanie - niewygodne i skomplikowane w obsłudze.

Dane techniczne:
* „Tom” – zawierający trzy procesory wideo, częstotliwość 26,59 MHz: jednostka przetwarzania grafiki (GPU) – 32-bitowy, 64-bitowy procesor obiektów, 64-bitowy blitter (akcelerator grafiki 2D), 64-bitowy kontroler pamięci DRAM
* „Jerry” - częstotliwość 26,59 MHz: procesor DSP - 32-bitowa architektura RISC, 8 KB wbudowanej pamięci podręcznej, dźwięk 16-bitowy o jakości CD, blok kontroli zegara, układ UART, kontroler manipulatorów
* procesor Motorola 68000 – CPU, 16-bitowy, częstotliwość 13,295 MHz.
* pamięć RAM – 2 MB, szyna 64-bitowa;
* nośnik (kartridż) – pojemność do 6 MB

Konsola sprzedawana była od listopada 1993 w cenie początkowej 249,99 dolarów amerykańskich. W trakcie sprzedaży konsoli Atari na półki sklepowe trafił napęd CD-ROM oraz JagLink – prosty interfejs umożliwiający grę sieciową na dwóch urządzeniach. Było to jednak za mały, by utrzymać sprzedaż, zwłaszcza po pojawieniu się na rynku Sony Playstation i Sega Saturn, które przewyższały Atari możliwościami.
Po raz kolejny niezrozumiała polityka firmy Atari przyniosła jej straty finansowe, a produkty skazała na szybką śmierć.
Konsola jest obecnie przedmiotem kultu wśród swoich fanów i żyje nadal na rynku klubowym.

1986 - Konsola Atari 7800

Atari 7800 - konsola do gier wideo produkowana od 1986 roku (pierwotnie miała pojawić się w roku 1984, ale spadek sprzedaży gier spowodował przesuniecie tego terminu).
Atari 7800 ProSystem, był próbą odzyskania rynku po nieudanym modelu Atari 5200. Już sam numer 7800=5200+2600 sugerował, że z założenia konsola ta miała łączyć zalety obydwu wcześniejszych modeli - ogromną bibliotekę gier dla 2600 (dzięki kompatybilności sprzętowej z tym modelem) oraz możliwości graficznych 5200. Kompatybilność zapewniał wbudowany układ TIA stosowany w 2600, a odpowiednią jakość grafiki i animacji bardzo zaawansowany jak na tamte czasy układ MARIA - nazwany tak przez firmę GCC. Krokiem wstecz był brak układu dźwiękowego POKEY (dziwna decyzja), co zapewniało przeciętne możliwości dźwiękowe. Pokey nie mieścił się bowiem w obudowie 7800 (?), a najlepsze gry posiadały ten układ wbudowany w kartridżu (sic!). Niestety, również ta konsola nie podbiła rynku; jej opóźniona przez Jacka Tramiela premiera (o całe 2 lata, co w informatyce jest wiekiem) pozwoliła dojść do głosu konkurencji w postaci Nintendo Famicom/NES (które - gdyby nie opieszała polityka - mogło być produktem Atari) oraz pierwszym produktom 16-bitowym.
Również biblioteka nowych gier pozostawia wiele do życzenia, chociaż dzięki umowom z Warnerem wydano kilka hitów. Zabezpieczenie przed produkcją nieautoryzowanych kartridży, mające chronić interes firmy, przyczyniło się do małego zainteresowania produkcją oprogramowania przez niezależnych producentów ze względu na wysokie opłaty licencyjne i wzrost kosztów deweloperskich.
Szkoda, bo konsola mogła być dobrym następcą 2600, tym bardziej, że była solidnie zbudowana i korzystała ze standardowych manipulatorów.

Dane techniczne:
procesor 6502 (wersja specjalna)
prędkość 1.79Mhz, zmniejszana do 1.19Mhz podczas pracy w trybie 2600
RAM 4KB
ROM wbudowany 4KB, kartridże do 32KB
dźwięk poprzez układ TIA (jak w 2600)
grafika poprzez układ MARIA, 320x200, 256 kolorów

1982 - konsola Atari 5200

Atari 5200 Supersystem - konsola gier wideo wprowadzona do sprzedaży w 1982 r. przez Atari. Została stworzona, aby rywalizować z Mattel Intellivision, ale wkrótce po wydaniu 5200 rywalizowała również z Colecovision. Była ona bardziej zaawansowana technologicznie i opłacalna cenowo niż jakakolwiek dostępna wówczas konsola.
Na etapie prototypu Atari 5200 nazwano "Atari Video System X - Advanced Video Computer System", a nazwa kodowa brzmiała "Pam - Personal Arcade Machine".
Ogólnie rzecz biorąc była to konsolowa wersja Atari 400/800/XL/XE - wyposażona w ANTIC, POKEY i GTIA, ale różniła się od nich mapą pamięci. Zamknięta w nowoczesnym opakowaniu miała być hitem i pogromcą konkurencji. Grafika w konsoli prześcigała o kilka miesięcy tą którą proponowały inne firmy w swych konsolach. Niestety - największym minusem nowej konsolki był brak kompatybilności wstecz z jej poprzednikiem. Taka sytuacja zmusiła firmę to zaprojektowania osobnego interfejsu, adaptera, o nazwie VCS, który pozwalał uruchamiać gry z konsoli Atari 2600. Ciekawostką były nowe analogowe joysticki (CX52), które niestety okazały się zbyt trudne w użyciu i bardzo nietrwałe. Za to pomysł z automatycznym przełącznikiem RF był bardzo dobry i zastosowany w przyszłości przez innych producentów, np. Segę.
Atari 5200 była sprzedawana w dwóch wersjach: z dwoma lub czterema portami joysticków. Adapter do kartridży z Atari 2600 (CX55) działał tylko z wersją z dwoma portami joysticków.
Niestety 5200 nie zyskała nawet zbliżonej popularności do swojej poprzedniczki - na słabą sprzedaż wpływ miały wspomniane wcześniej kontrolery, a także znacznie mniejsza biblioteka gier (na którą składały się często reedycje znanych już pozycji z 2600 i stosunkowo mało nowych gier wykorzystujących w pełni możliwości konsoli). Kolejnym problemem był brak kompatybilności ze starymi kartridżami, co było jednym z powodów rozpoczęcia przez Atari prac nad konsolą 7800.
Konsola była też duża i nieporęczna. W dziwny sposób rozwiązano kwestie zasilania, a adapter Atari 2600 włożony w slot konsoli sprawiał, że całość była monstrualna. Nawet kartridże, zaprojektowane na konsolę 5200, były dwa razy większe od tych dla Atari 2600 i Atari 400/800. Podobno miało to wyrobić u potencjalnych klientów oraz użytkowników wrażenie: "większy produkt - obszerniejsza i lepsza gra".

Dane techniczne:
CPU: specjalna wersja 6502C @ 1.79 MHz (inny niż 65c02).
2 dodatkowe chipy VLSI
rozdzielczość maks: 320×192, 16 (z 256) kolorów w każdej linii. Dzięki przerwaniom możliwe wyświetlenie wszystkich 256 kolorów jednocześnie.
grafika: ANTIC iGTIA
dźwięk: 4-kanały, układ POKEY (wykonujący też inne zadania)
RAM: 16 KB
ROM: 32 KB ROM dla kartridży + przełączanie banków pamięci, 2 KB BIOS systemowy
wymiary: 13" x 15" x 4.25"

Gra "Computer Space" (1971)

Computer Space była grą zręcznościową, która powstał aw listopadzie 1971 toku. Stworzona przez Nolana Bushnella i Teda Dabneya, którzy później założyli firmę Atari, jest określana jako pierwsza na świecie gra dostępna komercyjnie jako automat na monety. Wyprzedziła o 6 miesięcy Magnavox Odyssey, a o rok Atari Pong. Powstała też 2 miesiące później niż Galaxy Game, ale tamta nie została zaprojektowana jako produkt komercyjny.

Była to pierwsza konsola, która przyciągnęła tysiące graczy oraz typowy produkt z początków rynku gier, który umożliwiał granie w tylko jedną grę. Gra nie odniosła jednak sukcesu komercyjnego, gdyż poziom trudności zniechęcał okazjonalnych graczy. O dziwo gra była bardziej popularna w kampusach uczelnianych niż w barach. Okazało się, że sukces Ponga polegał na łatwości zrozumienia zasad gry i samego jej przebiegu. Inne modele były projektowane dla jednego i dwóch graczy w różnych kolorach ekranu.

Z punktu widzenia technicznego gra nie była komputerem, gdyż nie zawierała mikroprocesora ani pamięci.W oryginale składała się z układów TTL serii 7400. Elementy graficzne były generowane z wykorzystaniem macierzy diod. Jednostka składała się z 3 płytek drukowanych połączonych magistralą. Wyświetlacz stanowiła lampa kineskopowa 15" z przenośnych telewizorów.

Historia firmy ATARI

Na podstawie artykułu z Bajtka, 1994r.

Na początku lat siedemdziesiątych przeciętny komputer ważył wiele ton, a najbardziej nawet wyrafinowane gry telewizyjne były tekstowe.
Początki firmy, której komputer masz u siebie w domu, były skromne. Wszystko zaczęło się w 1972 roku w słonecznej Kalifornii. Trzej przyjaciele - Teddy Dabney, Larry Bryan i Nolan Bushnell - widząc panującą na rynku nędzę, rada w radę uradzili stworzyć porządną, komercyjną grę video. Jedyną bowiem do tamtej pory powstałą interaktywną grą komputerową (dla komputera PDM-11) był "SPACE WAR!", napisany w listopadzie 1962 roku w Massachusetts Institute of Technology.

Trzej panowie zdecydowali wyłożyć po sto dolarów tytułem kapitału zakładowego i zaczęli poszukiwać nazwy dla nowego urządzenia. Inspiracji, jak zwykle w takich przypadkach bywa, dostarczył słownik. Podczas jego gorączkowego przeszukiwania Ted Dabney natrafił na słowo, oznaczające "układ linii prostych pomiędzy trzema ciałami niebieskimi". Tego typu nazwa wydała się naszym bohaterom bardzo odpowiednia, toteż zaakceptowali ją bez dłuższych ceregieli. Znalezione słowo brzmiało... "Syzygy".
Wkrótce potem projekt porzucił Larry Bryan i odszedł budować własny biznes. Pozostałej dwójce brakowało pieniędzy, więc dla zdobycia odpowiedniego kapitału założyli wspólnie sklep w mieście Santa Clara.
Niebawem światło dzienne ujrzał rodzaj karmionego bilonem, elektronicznego automatu do gier nazwanego PONG - od zabudowanej w środku gry Nolana Bushnella. Gra polegała na wzajemnym odbijaniu piłeczki przez dwóch graczy - innymi słowy, było to coś w rodzaju ping-ponga. PONG został zainstalowany w okolicznych barach i sklepikach, skąd jednak wkrótce zaczęły napływać informacje, że maszynki masowo się psują. Przy próbach napraw wyszło na jaw, że automaty odmawiają współpracy z powodu... przepełnienia monetami!
Tak więc, pomysł okazał się trafiony, a początek udany, dużo bardziej zresztą, niż debiut budującego wówczas automaty astrologiczne Garry'ego Kildalla - twórcy Digital Research i jej pierwszego wielkiego przeboju: zapomnianego już systemu CP/M.
Po tym sukcesie Dabney i Bushnell doszli do - cokolwiek dziwnego - wniosku, że nazwa "Syzygy" jest bardzo dobra i rozpoczęli starania o prawa do założenia przedsiębiorstwa o tej nazwie. Niestety (?), słowo okazało się być już zastrzeżone, a zajmująca je kompania, mimo zaprzestania działalności, nie wykazywała chęci do odstąpienia uprawnień.

W poszukiwaniu nowej nazwy dla przyszłej firmy Dabney i Bushnell trafili na japońską grę planszową - GO. Spodobała im się zarówno ona sama, jak i występujące w GO japońskie terminy oznaczające poszczególne sytuacje. Zapadła decyzja, aby nazwę firmy wybrać właśnie spośród nich. Powstała tedy lista "ładnych" terminów, spełniających amerykańskie wymagania "sexy name", z której to listy wybrano trzy: Sente - oznaczające przewagę, Atari - równoważnik mata w szachach, Hannę - zawiadamiające o pewnym typie posunięcia.
Lista została posłana do biura Kalifornijskiego Sekretariatu Stanu dla sprawdzenia, które z tych słów nie jest zastrzeżone. Urząd zaaprobował tylko jedno - Atari.
Stare logo Atari
Mając nazwę, Bushnell i Dabney stworzyli znak firmowy stanowiący stylizowane połączenie liter: S od Syzygy i A - od Atari. Był on w użyciu, dopóki Atari nie zaczęło odnosić znaczących sukcesów. Zwrócono się wówczas do agencji reklamowej, która przygotowała obecny, znany wszystkim znak firmowy i handlowy Atari (rys. 2). Powstał on z wystylizowanej litery A, choć wśród Atarowców całego świata powszechnie pojmowany jest jako symbol góry Fudżi.

W 1974 roku Atari wypuściło domową wersję swojego pierwszego hitu - PONG-a. Aparacik natychmiast zyskał popularność i w 1975 roku wartość jego sprzedaży sięgnęła czterdziestu milionów dolarów.
W 1976 roku Atari zaczęło mieć trudności w związku z pojawieniem się licznej konkurencji, toteż Dabney i Bushnell postanowili sprzedać przedsiębiorstwo gigantowi przemysłu rozrywkowego - koncernowi Warner Communications Company. Za firmę, w którą początkowo włożyli po sto dolarów, wspólnicy otrzymali równo dwadzieścia osiem milionów! Mimo sprzedaży firmy, Nolan Bushnell pozostał osobą mającą wielki wpływ na zarządzanie nową filią Warner Bros.
W 1977 roku Atari wyprodukowało pierwszą w świecie, programowalną maszynkę do gier telewizyjnych - Atari 2600 VCS (Video Computer System). W tym czasie wszystkie inne automaty tego typu oferowały tylko jedną lub dwie gry wbudowane na stałe, tak jak słynny PONG Dabneya i Bushnella. Atari 2600 było pierwszym urządzeniem umożliwiającym użycie cartridge'ów i zabawę wieloma zupełnie różnymi grami. Wartość rocznej sprzedaży zabawki osiągnęła sto dwadzieścia milionów dolarów.
Konsola do gier Atari 2600
Dzięki udzielaniu licencji i przystosowaniu do potrzeb VCS najbardziej wziętych tytułów ze stacjonarnych automatów do gier, Atari 2600, które ma dziś ponad szesnaście lat, zostało do końca lat osiemdziesiątych sprzedane w ilości ponad czterdziestu milionów sztuk. Jest to liczba znacznie wyższa, niż ilość sprzedanych w tym samym czasie innych maszynek podobnego przeznaczenia. Jeszcze w roku 1988 sprzedano ich ponad milion, a od roku 1991 pojawiły się liczniej w Polsce.
Do 1979 roku, dzięki produkcji gier komputerowych i cartridge'ów z grami, Atari stało się największym na świecie odbiorcą pamięci ROM. VCS stworzyło swoim istnieniem całą gałąź przemysłu i sieć sklepów z oprogramowaniem. Ocenia się, że w sumie sprzedano ponad sto pięćdziesiąt milionów sztuk cartridge'ów z grami dla Atari 2600.
W 1978 roku, gdy zyski Atari, mimo ogromnej popularności jego produktów, zaczęły spadać, Nolan Bushnell opuścił firmę i wkrótce założył niezależne przedsiębiorstwo. Axlon (bo tak nazywało się jego nowe cudo) zajęło się produkcją zrobotyzowanych zabawek, różnych elektronicznych gadżetów oraz, w późniejszych latach, akcesoriów i rozszerzeń do komputerów Atari. Po odejściu Bushnella na czele Atari stanął Ray Kassar, wyznaczony przez Warner Communications Company.

W drugiej połowie 1979 roku Atari po raz pierwszy zaprezentowało mikrokomputery serii 400 i 800. Zostały one zbudowane w oparciu o świetny mikroprocesor firmy MOS Technology - MOS 6502, i zostały wyposażone w układy scalone, których możliwości do dziś budzą uznanie fachowców. Scalaki te, to - oprócz samego mikroprocesora - układy: ANTIC (niemal w pełni programowalny i bardzo elastyczny procesor wizyjny) i POKEY (uniwersalny układ obsługi operacji we/wy, pozwalający m.in. na prowadzenie transmisji szeregowej z prędkością do 126 tysięcy bodów). Mikroprocesor taktowany był częstotliwością 1,79 MHz, komputery dysponowały paletą 128 kolorów i były produkowane w wersjach o różnej pojemności pamięci: od 16 do 48 kB. Pamięć ROM o pojemności 10 kB zawierała system operacyjny Atari OS revision A, opracowany i napisany przez programistę nazwiskiem Bili Wilkinson. Razem z komputerami podjęto produkcję m.in.: stacji dysków Atari 810 pracujących w systemie FM i pozwalających na zapis 90 kB danych na jednej stronie dyskietki (jest to znana wszystkim dzisiejszym Atarowcom "pojedyncza gęstość"; metodę zwiększenia gęstości zapisu - MFM - wprowadzono później), modemów 300 i 1200 bodów oraz przeróżnych innych akcesoriów. Różnice pomiędzy seriami 400 i 800 sprowadzały się do wyglądu zewnętrznego.
"Czterechsetka" miała mniejszą obudowę oraz tańszą (i gorszą) klawiaturę gumową, "osiemsetka" była wyposażona w profesjonalną i bardzo wygodną klawiaturę elektrycznych maszyn do pisania. Komputer Atari 800 z pamięcią 16 kB (wersja podstawowa) kosztował około 1300 dolarów USA.
W tym samym, mniej więcej, okresie nastąpiło "przebudzenie się" koncernu komputerowego International Business Machines, który wszedł na rynek komputerów domowych z żałosnym rupieciem bojowo zatytułowanym "Personal Computer". Był to bezpośredni przodek IBM PC/XT. Niesłychana kariera tego komputera dowodzi jasno, że pod dobrą marką można wcisnąć ludziom wszystko.
W roku 1981 Atari stało się najszybciej rozwijającą się firmą elektroniczną w USA, a rynek gier video zdominowało w osiemdziesięciu procentach. Jeśli natomiast chodzi o komputery, to dla Atarł 400/800 opracowano nowy układ generowania koloru (GTIA) zwiększający ilość dostępnych trybów graficznych do przyzwoitej liczby szesnastu i oferujący paletę 256 kolorów oraz zlikwidowano większość błędów w ROM-ie komputera. Atari wyprodukowało również nową stację dysków - 815 pracującą w MFM i pozwalającą na uzyskiwanie podwójnej gęstości zapisu (180 kB).
W latach 1982-1983 wartość sprzedaży produktów firmy Atari sięgnęła dwóch miliardów dolarów, w tym okresie sprzedano ponad piętnaście milionów konsolek VCS. W tymże czasie Atari wypuściło nowy komputer: 1200 XL - praszczura serii XL i XE. Maszyna była kompatybilna "w dół" ze starymi Atari 400 i 800, ale pamięć RAM została w niej rozszerzona do 64 kB, a ROM - zawierająca nowy, poprawiony system operacyjny Atari OS revision B - do 16 kB. Okazał się on na tyle dobry, że - z mało istotnymi poprawkami - został przeniesiony do serii XE. Dla nowych komputerów przygotowano stację dysków Atari 1050 pracującą w systemie MFM (tak jak 815), ale pozwalającą uzyskać jedynie 130 kB na stronie dyskietki (rzadko dziś używane Medium Density - średnia gęstość). Ten "krok wstecz" w stosunku do stacji 815 tłumaczy się zbyt kiepską w owym okresie jakością dyskietek.

Rok 1983 był bardzo złym rokiem dla "starego" Atari. Właściciel, koncern Warner Communications Company, w efekcie m.in. wyprodukowania kilku niekasowych filmów, poniósł straty w wysokości ponad trzystu dziesięciu milionów dolarów, a konkurencja (w rodzaju Colecovision) zredukowała obecność Atari na rynku gier video do czterdziestu procent. W marcu 1983 roku Atari zmuszone było zwolnić 1700 swoich pracowników. Jeszcze w czerwcu 1983 zostały zaprezentowane komputery 1400 XL i 1400 XLD (wbudowana stacja dysków 1050) oraz moduł CP/M dla XL, ale nigdy nie podjęto produkcji w większych seriach. W przypadku modułu CP/M to może nawet lepiej, gdyż - jak wynika z dokumentacji firmy ICD - gdyby na Atari był CP/M, to nigdy nie powstałoby coś tak wspaniałego, jak SpartaDOS X. Wojna pomiędzy producentami sprzętu komputerowego nasiliła się po dużym sukcesie firmy Commodore, jakim były komputery Vic 20 (technologicznie o epokę do tyłu w stosunku do Atari 400, ale mocno tańsze) i wypuszczony wkrótce potem Commodore 64. W lipcu prezes Atari, Ray Kassar, zrezygnował ze swej funkcji, a we wrześniu kierownictwo firmy objął James J. Morgan, który w tym celu opuścił American Tobacco Industry (sic!). W tym okresie dochodowa dla Atari była jedynie produkcja stacjonarnych automatów do gier video.
Do listopada "wojna komputerowa" przyniosła klęskę firmie Texas Instruments, która wycofała się z rynku, oraz bankructwo paru innym koncernom (m.in. Osborne Computer Corporation). Atari zwolniło trzy tysiące pracowników, a straty za cały rok 1983 wyniosły ponad pięćset trzydzieści milionów dolarów. W ostatecznej desperacji zdecydowano wypuścić na rynek dwa nowe modele komputerów ośmiobitowych kompatybilnych z Atari 400/800. Były to Atari 600 XL i 800 XL. Mimo tego firma dalej ponosiła straty.

Pod koniec stycznia 1984 roku Jack Tramiel opuścił Commodore Business Machines - firmę, której początek sam dał 25 lat wcześniej, jako przedsiębiorstwu skupu, napraw i odsprzedaży starych, zepsutych maszyn do pisania. W odpowiednich kręgach mówiło się, że twórca komputera Commodore 64 i wielkiego, ocenianego na miliard dolarów czystego zysku, sukcesu CBM, opuścił swą firmę z powodu ostrego konfliktu w radzie nadzorczej przedsiębiorstwa.
Po odejściu z Commodore'a Jack Tramiel zniknął ze sceny na cztery miesiące i wielu sądziło, że jest już dostatecznie zmęczony (i bogaty), aby osiąść gdzieś w spokojnym miejscu. A tymczasem...
W czerwcu 1984 roku pozostało już tylko 1200 z sześciu tysięcy pracowników Atari i krążyły plotki o krojącej się sprzedaży firmy koncernowi Philips, który właśnie próbował wejść na rynek mikrokomputerów domowych. W tym też czasie na arenie dziejów ponownie zjawił się Jack Tramiel z nowo założonym przedsiębiorstwem nazwanym Tramiel Technologies Incorporated.
Ta właśnie firma w lipcu 1984 roku za blisko ćwierć miliarda dolarów zakupiła i wchłonęła Atari Computers - część firmy Atari Incorporated zajmującą się wytwarzaniem komputerów. Drugą część Atari Inc. - Atari Games - parającą się wysoce dochodową produkcją stacjonarnych automatów do gier video, pozostawiono koncernowi Warnera (proszę uważnie rozejrzeć się po polskich salonach gier -znaczna część automatów nosi znajomy znak, ale to nie jest TO Atari).
W listopadzie 1984 roku Jack Tramiel urządził konferencję prasową, celem zawiadomienia o powstaniu nowego koncernu. Dziennikarzom oświadczył: "Chcę zgnieść Commodore'a" oraz po raz pierwszy wygłosił swe credo - "Biznes jest wojnę". W firmie został zaprowadzony nowy porządek, a slogan reklamowy "Power without the price" potraktowano nader dosłownie: z pięćdziesięciu budynków, jakie Atari Computers dzierżawiło w USA, Atari Corporation zwolniła czterdzieści siedem. Z brytyjskiego oddziału - Atari United Kingdom, zatrudniającego jeszcze stu pracowników - zwolniono osiemdziesiąt osób.
Kroki te, choć radykalne, były konieczne, gdyż kondycja finansowa Atari była bardzo zła. Nowe przedsiębiorstwo potrzebowało pieniędzy, niemniej egzystencję zaczęło od redukcji cen. Cena Atari 800 XL została obniżona do stu dziewiętnastu dolarów, dzięki czemu komputer ten stał się jedną z najlepiej sprzedających się maszyn tego typu w grudniu 1984 roku. Na rok następny zapowiedziany został nowoczesny komputer domowy, co jednak zostało potraktowane jako pusta obiecanka. Widać, ani dotychczasowe sukcesy Tramiela, ani fakt przejścia wraz z nim wielu specjalistów ze starej firmy, którzy nowych szefów Commodore mieli w tzw. głębokim poważaniu, nie dały nikomu do myślenia.

Jednak już w styczniu 1985 roku na targach CES w Las Vegas zaprezentowano nowe modele komputerów Atari. Dwa pierwsze, to doskonale znane w naszym kraju komputery Atari 65 XE i 130 XE. Zostały one zbudowane na bazie bardzo udanego 800 XL, z którym są kompatybilne do tego stopnia, że z punktu widzenia użytkownika różnią się wyłącznie nowocześnie zaprojektowaną obudową. Zapowiedziano również Atari 260 XE i laptop-XE, jednak po analizie rynku i kosztów wytwarzania, produkcji nie podjęto. Była to decyzja ze wszech miar słuszna, co potwierdziły doświadczenia konkurencji (całkowita klapa laptopa Commodore 64SX).
Ale największą sensacją były nowoczesne, szesnastobitowe komputery Atari 260 ST i 520 ST. Były to całkowicie nowe maszyny, zbudowane w oparciu o mikroprocesor Motorola 68000 taktowany częstotliwością 8 MHz. Wyposażono je w - odpowiednio - 256 lub 512 kB pamięci RAM, a układy wizyjne pozwalały wygenerować obraz o rozdzielczości do 640*400 pikseli w trybie mono, 640*200 w 4 kolorach z palety 512 lub 320*200 w 16 kolorach z palety 512. System operacyjny, zwanyTOS (Tramiel Operating System) - będący twórczym rozwinięciem systemu XENIX - opracowano w Atari, natomiast interfejs użytkownika. (GEM) powstał w firmie Digital Research, która zdążyła przejść w tym czasie drogę równie długą, co Atari. Produkcja ruszyła zaledwie w sześć miesięcy po objęciu kierownictwa firmy przez Jacka Tramiela. Atari ST były sprzedawane w zestawie z monitorem kolorowym i stacją dysków (oraz, oczywiście, myszką) za cenę porównywalną z ówczesną ceną zbliżonego zestawu Commodore 64. To właśnie był przepis Jacka Tramiela na "zgniecenie Commodore'a".
Nieomal by się to udało. Zadufana w sobie Commodore "wpuściła się" bowiem na dodatek w . produkcję i promocję ośmiobitowych Commodore 16,116 i +4. W zamierzeniach firmy miały one zastąpić Commodore'a 64, jednak 16 kB pamięci w C16 i C116, system operacyjny niezgodny z systemem C64 oraz, co już zupełnie zadziwiające, kompletnie inne gniazda dla urządzeń zewnętrznych -spowodowały, że koncern znalazł się na skraju bankructwa. Aby zminimalizować straty wyprze-dawano nieszczęsne C16,116 i +4 po 10 (słownie: dziesięć) dolarów za sztukę i ograniczano do minimum powierzchnię wystawową na różnych imprezach handlowych. Tę nauczkę Commodore zapamiętała na długo: uratowała ich (a i to nie od razu) dopiero Ami-ga, którą koncern, mając nóż na gardle, podkupił nie komu innemu tylko... firmie Atari. Był to krok rozpaczliwy, ale - jak widać - skuteczny. Komputer ten musiał jeszcze przejść długą, solidną ewolucję, pierwsza bowiem zaprezentowana przez CBM Amiga była, mimo ogólnie niezłych możliwości, zupełnym szmelcem, a to z powodu rojącego się od błędów, naprędce sprokurowanego systemu operacyjnego.
Mimo wprowadzenia serii ST, linia ośmiobitowa była przez Atari kontynuowana (Atari 800 XL zostało nawet nagrodzone w Wielkiej Brytanii jako mikrokomputer domowy roku 1985). Obok komputerów projektowano i wytwarzano różne peryferia do XL/XE. I tak: w 1986 roku wypuszczono na rynek magnetofon XC-11, który zastąpił przeznaczony (wzorniczo) dla serii XL, model 1010. Mimo niezłej, jak na magnetofon, jakości, XC-11 został szybko zastąpiony przez znacznie gorszy (i znacznie tańszy) XC-12. Magnetofony XCA-12 i CA-12 są niczym innym, jak modelami XC-12 wyprodukowanymi przez firmę LDW (pod znakiem handlowym California Access). W latach 1987-1989 zaprezentowano dwie nowe stacje do Atari XL/XE o pojemności 360 kB. Modele te, to znana w Polsce XF-551 oraz wypuszczona w niewielkiej serii, jako zestaw do samodzielnego montażu (!) - 3,5 calowa XF-35. W tymże okresie powstało urządzenie łączące w sobie funkcje interfejsu drukarki Centronics oraz sterownika 80-kolumnowego monitora - XEP80. Nadto opracowano dwie drukarki XMM801 i XDM801. Listę ważniejszych gadżetów zamyka modem 1200 bodów Atari SX-212 przystosowany zarówno do serii XL/XE, jak i do ST.
Atari ST, od chwili swej promocji, zrobiło niezłą karierę i przez kilka lat z rzędu regularnie zgarniało pierwsze miejsca w rankingach przeróżnych typów komputerów.
Niestety, ten sukces (ogromna popularność w Europie, w tym zdominowanie niemal całych Niemiec) spowodował, że Atari straciło nieco na dynamice i zaczęło z wolna spoczywać na laurach...

Coleco ColecoVision

ColecoVision była domową konsolą do gier drugiej generacji. Zadebiutowała w sierpniu 1982 roku w cenie 175 USD. ColecoVision oferował jak na tamte czasy bardzo dobrą grafikę, porównywaną z jakością jaką dawały ówczesne automaty do gier. Na konsolę wydano się także specjalne adaptery dające możliwości grania w gry innych platform, w tym bardzo popularnej w tych latach konsoli Atari 2600 (notabene adapter był w pełni funkcjonalną sprzętową kopią ATARI). Powstało też kilka interesujących rozszerzeń sprzętowych, m.in. kierownica do gier wyścigowych Bump’n’Jump - Destructor - Dukes of Hazzard - Pitstop, rozszerzenie pamięci, tabliczka graficzna. Wiele akcesoriów zaistniało tylko na papierze.
ColecoVision zostało początkowo wydane wraz z 12 grami, kolejne 10 tytułów ukazało się jeszcze przed końcem 1982. Łącznie, pomiędzy 1982 a 1985 rokiem, na konsolę wydano 170 gier, z czego część stała się klasykami, a o pozostałych lepiej już zapomnieć ;-)
Denerwującym faktem związanym z obsługą konsoli była konieczność czekania 20 sekund na ekranie startowym zanim konsola wyświetliła menu gry. Jedyną przyczyną takiej sytuacji była chęć prezentacji logo firmy Coleco – na pewno jednak ta cecha nie przysporzyła konsoli dodatkowej popularności
Kryzys na rynku konsol w 1984 roku oraz zbyt duża konkurencja na rynku spowodowały, że początkowa dobra sprzedaż ColecoVision zaczęła dość szybko słabnąć. Brakowało też nowych, interesujących tytułów gier. Firma zasłynęła z katalogów gier, kóre nigdy nie zostały w praktyce wydane. Było ich ponad 50 ! Firmę pogrążył też projekt komputera ADAM – bardzo kosztowny w realizacji i mający wiele błędów programowych i technicznych (zawodna niestandardowa pamięć taśmowa, bardzo awaryjna drukarka).

Najpopularniejsze gry, to:

• Congo Bongo
• Donkey Kong
• Time Pilot
• Lady Bug
• Carnival
• Smurf
• Pitstop
• Zaxxon

Specyfikacja techniczna:
CPU: Zilog Z80A @ 3.58 MHz (podobnie jak w ZX Spectrum i Amstrad CPC)
Układ graficzny: Texas Instruments TMS9928A, rozdzielczość 256x192, liczba spritów: 32, liczba kolorów: 16, VRAM: 16 KB
Dźwięk: Texas Instruments SN76489A, 3 kanały dźwiękowe, 1 generator szumów
RAM: 1KB
Nośnik danych: kartridż o pojemności 8-32 KB